(Gümülcine, 1907 - Kırklareli. 1948) Üsküdar Füyuzat-ı Osmaniye ve Çanakkale İbtidai Mekteplerinde okuduktan sonra, 1918 sonlarında ailesiyle birlikte Edremit'e geçen Sabahattin Ali, Edremit İdadisi'ni bitirerek Balıkesir Darülmuallimini'ne (Öğretmen Okulu) girdi. İlk ürünleri bu okulun ikinci sınıfındayken arkadaşlarıyla birlikte yayımladığı okul gazetesinde göründü(1924). Daha sonra İstanbul Darülmuallimini'ne geçerek, (1926) bu okulu bitirdi (1927). Bir yıl kadar Yozgat'ta Cumhuriyet Mekte-bi'nde öğretmenlik yaptı. Yabancı dil öğretmeni yetiştirilmek üzere Avrupa'ya gönderilecek öğrenciler için açılan sınavı kazanarak (1928), Berlin'e ve Potsdam'a gitti, Almanca öğrendi (Kürk Mantolu Madonna romanında, buradaki gözlemlerini de kullandi). Ancak öğrenimini bitiremeden yurda döndü (1930). Bir süre Orhaneli'nde (Bursa) ilkokul öğretmenliği yaptı; bu arada Gazi Terbiye Enstitüsü'nde açılan yabancı dil sınavını kazanarak yeterlik belgesi aldı ve Aydın Orta Mektebi Almanca öğretmenliğine atandı (193b). Bu okuldayken asılsız bir ihbar nedeniyle üç ay tutuklandıysa da yargılama sonucunda aklandı. Hapiste, Kuyucaklı Yusuf (1937) romanında işleyeceği Anadolu insanını tanıdı. 1931'de Konya Orta Okulu'na Almanca öğretmeni olarak atandı. Konya'daki bir toplantıda okuduğu bir şiir nedeniyle tutuklanarak yargılandı (1932); Konya ve Sinop'ta on ay hapis yattıktan sonra 1933'te çıkan af dolayısıyla serbest bırakıldı. Neşriyat Müdürlüğü büro şefliği (1934) ile Talim ve Terbiye Dairesi ikinci sınıf mümeyyizliğinde bulundu. 1934'te Dağlar ve Rüzgâr adlı şiir kitabı yayımlandı. Neşriyat Dairesi'nde çalışırken (1935) bir yandan da Ankara İkinci Orta Okulu'nda Almanca öğretmenliği yaptı. Askerliğinden sonra Ankara Musiki Muallim Mektebi Türkçe öğretmeni oldu. İkinci Dünya Şavaşı'nın başlaması üzerine yeniden askere alındı. 1939'da kurulan Devlet Kon-servatuvarı'nda önce Karl Ebert'in yardımcılığını yaptı, sonra dramaturgluğa atandı.

1935-1945 arasındaki yıllar, hem çeşitli tartışmalara girmesi, hem de eserlerini birbiri ardından yayımlaması nedeniyle yoğun ve bunalımlı geçti. Girdiği tartışmalar ve açılan davalar nedeniyle konservatuvardaki görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Bu arada Kuyucaklı Yusuf'(1936-1937, Tan' da). İçimizdeki Şeytan (1939, Ulus'la) ve Kürk Mantolu Madonna (1940-1941. Hakikat'te) tefrika edildikten sonra kitap halinde de çıktı, birbiri ardından hikâye kitapları ve çevirileri yayımlandı. 1946'da Aziz Nesin. Rıfat Ilgaz ve öteki arkadaşlarıyla birlikte Marko Paşa gazetesini çıkardı; bu gazetede muhalefet yaptığı için Aziz Nesin île birlikte bir süre tutuklandı. 1947'de yayımlanan Sırça Köşk adlı kitabı toplatıldı (1948). Siyasal muhtevalı yazıları nedeniyle kovuşturmaya uğradı, yeniden kısa süreli hapis cezasına çarptırıldı. Daha sonra yurt dışına çıkmak isterken, birlikte olduğu kişi tarafından öldürüldü.




Sabahattin Ali dosyası kapanip üzerine korku tohumları ekilmeseydi, sonraki siyasi cinayetlerin üzerine cesaretle gidilseydi Türkiye bugün canilerin kahraman gibi gezdiği bir ülke olur muydu?
[link]